يكى از قديمترين متون فارسى دربارهء جغرافياى جهان است . مؤلف از تعداد زيادى مآخذ معتبر عربى قديمى در اين زمينه استفاده كرده و بدون شك نسخه‌اى از كتاب اصطخرى را در اختيار داشته است . در اين كتاب گرايشى به كمال و دقت آمارى مشاهده مىشود . علاوه بر اين ، نويسنده از لحاظ تعميم مسائل و به كار بردن اصطلاحات جغرافيايى ، از ديگر جغرافيدانان متمايز است . اصالت كار نويسندهء اين كتاب در برداشت او از تقسيم جهان مسكون به « قسمتهاى جهان » و « ممالك » مجزا نهفته است . « 1 » مينورسكى ترجمهء انگليسى اين اثر را همراه با شرحى عالمانه ( لندن 1937 ) به چاپ رسانده است . اين شرح جامعترين شرحى است كه در سالهاى اخير دربارهء يك اثر جغرافيايى فارسى يا عربى به رشتهء تحرير درآمده است . 2 . مكتب بلخى دومين گروه عمدهء نويسندگان جغرافيايى عمومى عبارت‌اند از اصطخرى ، ابن حوقل ، مقدسى ، و ابوزيد احمد بن سهل بلخى ( متوفى 322 ) كه اين مكتب به نام او نامگذارى شده است . بلخى اثر جغرافيايى خود را با نام صور الاقاليم ( كه عمدتا شرح نقشه‌هاست ) در 308 ، يا اندكى بعد ، نوشت . نزديك به هشت سال در عراق به سر برد و نزد كندى تلمذ كرد . قبل از اينكه به موطن خود مراجعت كند ، مسافرتهاى فراوان كرد و در علم و دانش آوازهء بسيار يافت . ولى در سالهاى آخر حيات خود پيرو نظريات اصحاب سنت گرديد و چندين رساله نوشت كه مقبول محافل اصحاب سنت افتاد . با اينكه متن كتاب جغرافياى بلخى تاكنون متنى مستقل شناخته نشده ، و نسخه‌هايى كه زمانى به بلخى نسبت داده

--> ( 1 ) Barthold , Preface to Hudud al - Alam , 21 - 33